VOG & VCP/VP

Een VOG is een officieel document van de overheid waaruit blijkt dat iemands gedrag in het verleden geen bezwaar vormt voor een bepaalde taak of functie. Het is bedoeld om kwetsbare mensen – zoals kinderen – te beschermen.

Je kunt een VOG aanvragen voor nieuwe medewerkers en vrijwilligers, maar ook periodiek voor mensen die al langer actief zijn in je organisatie. Een VOG aanvragen kan via Justis. Voor vrijwilligers is dit vaak gratis via de regeling Gratis VOG.

Een VOG is geen garantie, maar wel een belangrijk signaal dat jij sociale veiligheid serieus neemt. Het helpt ongewenste situaties voorkomen én het is een goed moment om in gesprek te gaan over gedrag, normen en verwachtingen.

Vraag een nieuwe VOG elke 3 tot 5 jaar op voor medewerkers die met kwetsbare doelgroepen werken. Combineer dit met een gedragscode en een duidelijke klachtenprocedure. Geef uitleg over waarom je een VOG vraagt en hoe je ermee omgaat. Zo houd je het proces transparant en bouw je aan een veilige organisatiecultuur.

Een vertrouwenspersoon is iemand bij wie je terecht kunt als je iets vervelends meemaakt, zoals pesten, grensoverschrijdend gedrag, discriminatie of intimidatie. Dat geldt voor medewerkers, vrijwilligers én deelnemers. De vertrouwenspersoon luistert, denkt mee en helpt om te zoeken naar een oplossing. Het is geen hulpverlener, maar iemand die je verder op weg helpt, bijvoorbeeld naar een gesprek, bemiddeling of een klachtenprocedure.

In veel vrijwilligersorganisaties wordt een vertrouwenscontactpersoon (VCP) aangesteld. Die heeft een vergelijkbare rol, maar met minder formele of juridische taken. De VCP is er vooral als eerste aanspreekpunt, een luisterend oor en geeft advies over mogelijke vervolgstappen.

Het is belangrijk dat de VP of VCP goed is voorbereid op deze rol. Denk aan een training of opleiding, en duidelijke afspraken over wat er wel en niet van hen verwacht wordt. Een organisatie maakt een keuze voor een interne persoon (bijvoorbeeld een docent of coördinator), schakelt een externe vertrouwenspersoon in of kiest voor een combinatie van beide.

Zorg dat iedereen weet wie de vertrouwenspersoon is en hoe je die kunt bereiken. Zet het op de website, in een infomap of nieuwsbrief. Een goed bereikbare en onafhankelijke vertrouwenspersoon maakt het makkelijker om onveilige situaties bespreekbaar te maken – en dat is essentieel voor een veilige organisatiecultuur.

Kleine organisaties zonder eigen VCP of VP kunnen samenwerken met andere organisaties of gebruikmaken van een regionale VCP via een vrijwilligerscentrale.