Goed onderwijs
Het is essentieel dat cultuuronderwijs goed wordt verankerd in het beleid van scholen en gemeenten én in het curriculum. Zeker nu de toekomst van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit onzeker is, rust de verantwoordelijkheid steeds vaker bij scholen en hun partners. Het borgen van kwaliteit en continuïteit vraagt daarom om samenwerking tussen onderwijs, culturele partners en overheid.
Volgens onderwijspedagoog Gert Biesta bestaat goed onderwijs in ieder geval uit de volgende 3 componenten:
- Kwalificatie: het verwerven van kennis, vaardigheden en houdingen die het mogelijk maken om een vak uit te oefenen.
- Socialisatie: het leren kennen van tradities en gebruiken, en daardoor onderdeel worden van een gemeenschap.
- Persoonsvorming: kinderen ontwikkelen zich tot mensen die kritisch naar de cultuur om hen heen kunnen kijken, zelfstandig leren denken en met anderen in gesprek kunnen gaan.
Cultuuronderwijs speelt een cruciale rol in deze onderwijscomponenten: het draagt bij aan kwalificatie (zoals plannen en ruimtelijk inzicht), ondersteunt socialisatie en is onmisbaar bij persoonsvorming. Via muziek, dans, theater, beeldende kunst en erfgoed leren leerlingen immers kijken, verbeelden, onderzoeken en betekenis geven.

Cultuur- en kunstonderwijs
Om te begrijpen wat kunst- en cultuuronderwijs leerlingen oplevert, is het belangrijk eerst duidelijk te maken wat eronder wordt verstaan. Cultuuronderwijs stimuleert onder meer het waarnemen, verbeelden en denken van leerlingen en draagt zo bij aan hun persoonsvorming. Kunstonderwijs vormt hier een onderdeel van, met verbeelding en persoonlijke ontwikkeling als uitgangspunt.
Effecten van cultuuronderwijs
De verschillende soorten opbrengsten van cultuuronderwijs kunnen onderverdeeld worden in primaire en secundaire effecten (Harland, 2008):
Primair
Wat er geleerd wordt over het domein kunst en cultuur.
- Verkennen, onderzoeken en kunnen uitdrukken van de betekenis in kunst of door middel van kunst
- Kennis van de kunstdiscipline, technieken en vaardigheden
- Creatieve, experimentele en denkvaardigheden
Secundair
Wat er geleerd wordt en ergens anders invloed heeft.
- Persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling
- Effecten op andere leergebieden
- Plezier en andere emotionele effecten
